Wereldoorlog 2

Tekenend voor onze recente westerse geschiedenis zijn de twee wereldoorlogen die we hebben meegemaakt. Zoals iedereen wel weet was Hitler de grote boosdoener in de tweede wereldoorlog. Hij nam een hele natie op sleeptouw met zijn nazistische ideeën maar toch ging niet iedereen mee in zijn gedachtegoed. Onder hen ook broer en zus Hans en Sophie Scholl, zij waren lid van een Duitse verzetsgroep die opriep tot geweldloos verzet. Later werd hun verhaal neergepend in een boek en er volgden ook nog verfilmingen. Hoe heet de verzetsgroep waarbij zij waren aangesloten?

Nog een vraag rond de Tweede Wereldoorlog. Iedereen weet dat Leopold III regeerde tijdens WOII, maar in het jaar '44 werden Leopold en zijn gezin naar Duitsland weggevoerd. Later ging hij in vrijwillig ballingschap in Zwitserland. Dit alles culmineerde in de Koningskwestie waarbij de terugkeer van Leopold III naar België publiekelijk in vraag werd gesteld. Wegens het ontbreken van een koning in die periode, was er een tijdelijk regentschap onder leiding van de broer van Leopold III. Hoe heette deze regent?

We zien hier een elektromechanische codeermachine van het type rotormachine. Hiermee kunnen berichten gecodeerd worden in andere lettercombinaties dan het origineel, die vervolgens weer terugvertaald kunnen worden door een identieke machine. Dit werd veelvuldig gebruikt tijdens WO2. Wat is de Griekse naam van deze codeermachine?

Onze nazi van de dag is er eentje van de bovenste plank. Hij was een Duits architect en stedenbouwkundige. Tijdens de naziheerschappij over Duitsland (1933-1945) was hij vanaf 1937 rijksarchitect en vanaf 1942 minister van Bewapening. Door zijn vriendschap met Adolf Hitler en zijn ministerschap gold hij als een van de machtigste mannen van het Derde Rijk. Na de oorlog werd hij in Neurenberg veroordeeld tot twintig jaar gevangenisstraf. Hoe heette deze man?

Deze Adolf Eichmann, een Duits SS-functionaris in het Derde Rijk en een van de hoofdverantwoordelijken voor de massamoord op de Joden, werd opnieuw een veel gezochte term op Wikipedia. Dit kwam door de film van Chris Weit die in 2018 op Netflix verscheen. Wat is de naam van deze film?

Welk land werd als eerste aangevallen door Nazi-Duitsland op 1 september 1939?

Ik ben op zoek naar een racecircuit in Engeland dat oorspronkelijk diende als trainingsveld voor Britse bommenwerpers in WOII. Tegenwoordig wordt het gebruikt om de Grote Prijs Formule 1 van Groot-Brittannië op te rijden. Als je dit niet weet, mag je mij ook de achternaam geven van de actrice die in de jaren '90 de natte droom van menig tiener was door haar optredens in videoclips van Aerosmith bij de nummers Cryin, Amazing en Crazy.

In 1940 bouwde de Duitse bezetter een militaire luchthaven op het grondgebied van een deelgemeente van Steenokkerzeel. Deze luchthaven bestaat nog steeds en wordt nu gebruikt door het Belgisch leger. Het is de thuishaven voor de C-130 Hercules-toestellen. Ook de meeste humanitaire acties vertrekken hier en buitenlandse staatshoofden komen er vaak toe bij een staatsbezoek. Wat is de naam van die deelgemeente van Steenokkerzeel?

We zoeken de naam van een 5000 kilometer lange verdedigingslinie, die Duitsland tijdens de Tweede Wereldoorlog in de bezette gebieden heeft aangelegd ter voorkoming van een geallieerde invasie. Deze liep van Noorwegen, via Denemarken, Duitsland, Nederland en België naar Frankrijk tot aan de grens met Spanje. De verdedigingslinie, die overigens nooit geheel werd voltooid, bestond uit bunkers, kanonnen en mijnenvelden.

Het was eerst een werkkamp maar toen de Nazi’s in Sobidor en Auschwitz de nodige ervaring in massamoorden hadden opgedaan werd dit vernietigingskamp gebouwd. Hier in het noordoosten van Polen werden naar schatting 900.000 mensen vermoord. Onder meer alle joden uit het ghetto van Warschau lieten daar het leven. Het was na Auschwitz het kamp waar de meeste slachtoffers vielen. Na een opstand werd het in november 1943 afgebroken om alle sporen uit te wissen. Welk kamp zoeken we hier?

Een pittige geschiedenisvraag zo dicht bij het einde: De tweede wereldoorlog start in 1939 officieel. Documenten werden ondertekend en de internationale druk verhoogde… maar er werd nog niet gevochten tussen de grote mogendheden (Denk aan Frankrijk, Groot Brittanië, …) Die rare tussenperiode waarin het al officieel oorlog was maar zonder vechten noemde men in Duitsland ‘Sitzkrieg’, omdat iedereen bleef zitten. In Groot Brittanie sprak men over de ‘phoney war’. In Vlaanderen sprak met over de spookoorlog of schemeroorlog. Maar wat was de Franse benaming voor deze tussenperiode?

Van de Eerste naar de Tweede Wereldoorlog, want voor deze vraag zijn we op zoek naar de titel van een bekroond en verfilmd Nederlands jeugdboek, dat zich afspeelt tijdens de hongerwinter van 1945. Hoofdpersonage is de 14-jarige Michiel, die dolgraag bij het verzet wil - dit tot grote ergernis van zijn vader, de burgemeester. Doorheen het verhaal leert Michiel ook de gruwel van de oorlog kennen en wordt hij zelfstandiger, onafhankelijker. Wat is de titel van deze oorlogsroman, die in 1972 het licht zag?

En dan was er nog Reinhard Hardegen, begin juni overleden en één van de grootste lefgozers uit Wereldoorlog II. De duikbootkapitein slaagde er immers tot tweemaal toe om een wolfpack van onderzeeërs tot aan de Amerikaanse kustlijn te laten glijden en daar in totaal 19 vijandelijke schepen te kelderen. Een gedurfde aanval die ‘Amerika’s tweede Pearl Harbor’ werd gedoopt. In totaal werden tijdens de onderzee-operaties 609 schepen tot zinken gebracht en verloren duizenden het leven. Tot een bezette stad (of land) heeft het echter nooit geleid. Deze verrassende aanval kreeg een gepaste naam, die u ook terugvindt in de bijnaam van de Symfonie nr. 94 van Joseph Haydn, wijzend op eenzelfde verrassingselement, een soort boe- (of boem-)effect avant-la-lettre in de klassieke muziek. Welke naam kregen de onderwateroperaties? ‘Operatie’ mag u weglaten, maar u schrijft het wel in het Duits op.

“We can do it”, het past wellicht niet bij het in mekaar zetten van een IKEA-kast, maar wel bij deze affiche. Tot twee jaar geleden zou het overlijden van Naomi Parker Fraley wellicht voor weinig deining hebben gezorgd. Maar toen werd bekend dat ze zo’n 75 jaar eerder model had gestaan voor de dame op de iconische poster. Het was een manier om haar landgenotes tijdens de Tweede Wereldoorlog aan te sporen om hard te werken voor de oorlogsindustrie, zodat het vaderland (of: moederland) de bovenhand zou kunnen halen. Een symbool voor het feminisme en voor de economische kracht van vrouwen. U ziet hier zo’n dame. Hoe werd deze enthousiasmerende mascotte, of eigenlijk elke dame die zich op deze manier inzette, genoemd? (dus een voornaam met een bijnaam erbij; die bijnaam verwijst naar het slaan van klinknagels; in het VK was dit bv. een ‘canary girl’)

Een foute Fransman hebben we ook al gehad. Tijd voor een foute Duitser. Maar of de man zelf veel plezier heeft beleefd aan die hoedanigheid, valt te betwijfelen. De man mocht dan wel de plaatsvervanger van Hitler zijn, maar wat hem precies bezielde bij zijn solo-‘vredesmissie’ naar Schotland op 10 mei 1941, is nog altijd een goed bewaard geheim. Zijn wenkbrauwen benamen hem het zicht, zijn Messerschmitt landde ergens in een akker, de man brak zijn enkel bij de parachutesprong, werd door enkele locals overgeleverd aan het Britse leger en bracht de rest van de oorlog door in huisarrest, in een Engels landhuis. Alwaar hij twee zelfmoordpogingen ondernam en nog wat meer breuken opliep. Na de oorlog werd hij veroordeeld op het proces van Neurenberg en verbleef hij als laatste nazi in de Spandaugevangenis, waar zijn laatste zelfmoordpoging in 1987 de goeie bleek. Wie was er fout in de oorlog en nog een heel eind erna? Op de foto zie je hem als tweede van rechts.