Quizvraag Geschiedenis 4944

De Azteken, de Olmeken, de Tolteken, de Nazca-cultuur, de Fremontcultuur, de Pueblocultuur, de Maya’s, de Inca’s…allemaal voorbeelden van culturen uit de periode van vóór de ontdekking van het Amerikaanse continent. Brazilianen noemen al deze culturen precalabraans en de meeste anderen noemen ze precolumbiaans. Maar hoe noemen Mexicanen deze culturen wanneer ze het hebben over de periode vóór 1519-1521?

Toon de eerste letter
De eerste letter: P


Quizvraag Wetenschap 4942

Geitenmelk, rundsgehakt, bindsla, kaas, … ook de voorbije maand zijn er wereldwijd weer genoeg bacteriële voedselproblemen geweest om u voorgoed af te helpen van een tripje richting supermarkt. Heel vaak is het dezelfde bacteriële subgroep die daarbij voor buikkrampen, koorts en diarree zorgt. In slechtere gevallen kan ze zelfs leiden tot niercomplicaties, zoals bij het hemolytisch-uremisch syndroom (HUS). Veel hangt er gewoon van af op welke plaats de anders vrij onschadelijke bacterie in het lichaam terechtkomt. Hoe heet deze naar de Duitse ontdekker Theodor Escherich genoemde bacterie die nodig is voor het verteren van voedsel en de aanmaak van vitamine K, maar die niet altijd het gewenste effect bereikt? U mag antwoorden met de gebruikelijke afkorting.

Toon de eerste letter
De eerste letter: E


Quizvraag Wetenschap 4939

Eén van de herkenbaarste, maar daarom niet bekendste elementen uit de periodieke tabel, is dit giftige, zilverwitte metalloïde. Het komt minder vaak voor dan het gelijkaardige selenium, maar als het in verbinding komt met iets anders, is de geur onmiskenbaar. Dat merk je bv. bij mensen die vaak met dit product werken. ’t Is te zeggen: hun naaste omgeving merkt dit, want het is goed voor een wekenlange knoflook-adem. Het element, afgeleid van het Latijnse woord voor aarde, maakt ook als enige gemakkelijk verbindingen met goud en wordt gebruikt als legeringselement in staal, koper en lood, bv. in thermo-elektrische apparaten. Welk element met atoomnummer 52? (u mag op twee manieren antwoorden, maar enkel de -ium-naam helpt u verder met de link)

Toon de eerste letter
De eerste letter: T


Quizvraag Literatuur 4933

In het jaar van de herdenking van de Groote Oorlog kwam eindelijk ook de Nederlandse vertaling van een boek over de Belgische verzetsheldin Gabrielle Petit uit. Het boek concentreert zich minder op haar (korte) leven, maar des te meer op de reconstructie van haar mythe. Auteur van dit boek is een Vlaamse historica, die zich sinds vorig jaar barones mag noemen. De voorbije jaren was deze dame, met speciale expertise in Wereldoorlog I, migratie en nationalisme, ook al aangesteld als curator voor de herdenkingsactiviteiten rond de Groote Oorlog in en rond Brugge. Wie is zij?

Toon de eerste letter
De eerste letter: d


Quizvraag Films 4931

Voor deze vraag zoeken we de titel van een documentaire. De film draait echter om veel meer dan enkel graffiti of street art. Ook de intussen erg populair geworden straatartiest Banksy, is niét het hoofdpersonage van dit speels en toegankelijk relaas. Banksy is echter wel de regisseur van deze documentaire. Welke film zoeken we?

Toon de eerste letter
De eerste letter: E


Quizvraag Kunst 4928

Er rust tegenwoordig een taboe op heel wat namen, en het zijn niet Grindelwald en Voldemort. Wél bijvoorbeeld: Kevin Spacey. De acteur uit American Beauty en The Usual Suspects haalde zo’n 15 jaar geleden, in tempore non suspecto, als artistiek directeur een Londens theatergezelschap uit het slop, dat in 1929 werd opgericht door een voormalig collega van Spacey, sir John Gielgud. Het theater zelf, dat bestond al in 1818 en werd toen nog het Royal Coburg Theatre genoemd. De populaire naam, waaronder het nu nog steeds gekend is, dankt het aan de kroonprinses die er 15 jaar later haar naam zou aan schenken. Wat is de naam van dit theater in de Borough of Lambeth, dat intussen zijn 200ste verjaardag heeft gevierd, maar dan wel zonder Spacey?

Toon de eerste letter
De eerste letter: O


Quizvraag Aardrijkskunde 4927

Fantastic Beasts and Where to Find Them: The Crimes of Grindelwald kwam eerder dit jaar (2018) in de cinemazalen. Vreemde naam, die Grindelwald. Maar hij bestond wel al. Het is namelijk een plaatsje aan de voet van een 4.158m hoge berg in de Berner Alpen. De hoogste van een trio bergen daar, met ook de bekende Eiger en de Mönch. Het Joch van deze berg, dat ook perfect past in dit blokje, ligt dan weer tussen de Mönch en onze berg, en kan u bereiken per tandradbaan en per trein. Meteen het hoogst gelegen treinstation van Europa. Maar welke berg is de moeder van het Joch?

Toon de eerste letter
De eerste letter: J


Quizvraag Sport 4925

Deze Belgian Lion van Congolese afkomst draait al eventjes mee. Hij brak door bij Spirou Charleroi, waarmee hij van 2008 tot 2010 driemaal landskampioen werd. Nadien volgde een resem buitenlandse clubs: Cantù, Zaragoza, Berlijn, Fuenlabrada en Bilbao, waar hij samen met Axel Hervelle speelde. Vorige maand tekende hij ten slotte een contract bij de Franse kampioen Le Mans. Hoe heet deze intussen 33-jarige point-guard, intussen ook kapitein bij de Belgische nationale ploeg?

Toon de eerste letter
De eerste letter: T


Quizvraag Algemeen 4914

Komen we bij deze Fushimi Inari-Taisha, een jinja-schrijn voor de god Inari in de wijk Fushimi-ku van de Japanse stad Kyoto. En dat zijn bijna genoeg Japanse namen voor deze avond. We vragen dit meest bezochte shinto-heiligdom van het land maar om één reden: de duizenden scharlakenrood-met-zwarte poorten die de galerijen overspannen die recht naar de top van de heuvel leiden, met bovenaan een spiegel als allerheiligste voorwerp. Die poorten in de vorm van de Griekse letter Pi, worden gezien als een overgang van het wereldse naar het heilige, of nog: als een stok waarop een haan zou kraaien om de zon te aanroepen. Maar hoe worden deze traditionele Japanse poorten genoemd? En mocht u het nu in Kyoto horen donderen, weet dan dat deze artieste een quasi identieke artiestenvoornaam heeft, die we op dit album eventjes maskeren.

Toon de eerste letter
De eerste letter: T


Quizvraag Algemeen 4912

Met Sinterklaas, wanneer de lieve Sint weer zakken vol snoep heeft laten aanslepen, hebben kindjes vaak buikpijn. Al is dat tegenwoordig bijzaak. Het zwarte gezicht en de rode lippen van zijn collega Zwarte Piet: daar gaat het tegenwoordig om. Met heel wat KOZP tot gevolg. Kick-Out Zwarte Piet dus. Waarop de actievoerders dan weer worden outgekickt door tegenactievoerders en zo gaat dat maar door. En toch, toch mogen we hier best blij zijn met onze zwarte piet, geschminkt of niet geschminkt. In heel wat andere landen lachen ze minder met de helper van Sinterklaas. Zo bv. in de Alpen-regio, waar een beestachtige demon de kinderen en hun ouders schrik gaat aanjagen met roestige bellen en kettingen. Hoe kennen we deze figuur, met een naam als een medische aandoening, maar eigenlijk is het gewoon oud-Hoogduits voor ‘klauw’?

Toon de eerste letter
De eerste letter: K


Quizvraag Eten en drinken 4911

We blijven even in hogere sferen met een andere God, Mars. Of nee, het is een snoepvraag. Deze Mars dus. Netjes verpakt in de gekende rood-zwarte kleuren. Maar in de VS, waar ook de hoofdzetel van het gelijknamige Mars Inc. ligt, was dit snoepgoed al een jaar of tien vóór wij het leerden kennen, geïntroduceerd. De naam is in de VS echter niet dezelfde. Het is echter wel de naam voor een snoepreep die wij hier ook kennen en die in de VS dan weer … 3 Musketeers heet. Dus: wat is in de VS de naam voor een Mars?

Toon de eerste letter
De eerste letter: M


Quizvraag Mythologie 4910

Nu we ’t toch over beestjes hebben, ook deze zijn rood-zwart. En uiteraard kent u hun naam. Dus die vragen we niet. Maar die naam stamt nog uit de tijd dat de Germanen in Europa gekerstend werden. De bestaande Germaanse naam werd dan ook verchristelijkt: tot lieveheersbeestje in het Nederlands en Frans, en tot het vrouwelijke equivalent in het Duits en in het Engels (ladybug of ladybird). Die laatste naam, “ladybird”, mag dan misschien wel wat vreemd overkomen – het beest is namelijk geen vogel - maar de Germaanse herkomst verwees daar wél naar: een ‘fugle’ van de Noorse godin van de vruchtbaarheid en liefde. Haar strijdwagen werd dan wel voortgetrokken door boskatten, maar bij welke godin ligt de herkomst van wat West-Vlamingen dan weer als een pim-pam-poentje kennen?

Toon de eerste letter
De eerste letter: F


Quizvraag Kunst 4908

Lang voor ze de #youtoo (U2) werd in de stilaan onuitputtelijke reeks #me-toogverhalen, speelde Asia Argento mee in een film van haar vader, horrorgrootmeester Dario. Deze film is redelijk verwaarloosbaar. Ware het niet dat Asia in de film wordt getroffen door de aandoening uit de titel. Op zoek naar een seriemoordenaar en verkrachter, belandt de politieagente die ze speelt, in het Uffizi-museum in Florence, alwaar de aanblik van bepaalde kunstwerken haar dusdanig aangrijpt dat ze er bewusteloos van geraakt. Niet handig met een seriemoordenaar in de buurt. Dit syndroom heeft de nom de plume van dhr. Marie-Henri Beyle als naam gekregen. Deze auteur, wiens bekendste boek perfect past in deze ronde, zou in het Uffizi toch wel net hetzelfde voorgehad hebben als het personage van Argento zeker. Maar dan zonder seriemoordenaar. Wat is de naam van dit kunstzinnig flauwvallen?

Toon de eerste letter
De eerste letter: S


“I see a red door and I want it painted black”… In de intro van welke tv-serie hoort u deze iconische lyrics van The Rolling Stones?

Toon de eerste letter
De eerste letter: T


Quizvraag Literatuur 4901

Je moet er maar op komen. Je hebt geen zin om je uitgebreid te gaan documenteren voor je volgende boek en je zoekt dan maar een bekend persoon, die maar al te graag ook wat credits voor het schrijven wil opstrijken. Die levert de input voor het verhaal, jij schrijft het en klaar is de bestseller. Zo bv. met het dit jaar uitgebrachte The President Is Missing van een Amerikaans thrillerauteur, die hier zowaar de medewerking van Bill Clinton voor kreeg. We kijken al uit naar het vervolg The President is Pissing, met de huidige Amerikaanse president. Maar wie is de echte auteur, die u ook kan kennen van de Alex Cross-serie, die intussen al aan drie verfilmingen zit (Along Came a Spider, Kiss the Girls, Alex Cross)?

Toon de eerste letter
De eerste letter: P


Quizvraag Geschiedenis 4900

We starten de volgende vraag even in C. Carrière maakte deze man vooral met één foto. Hij kreeg er in 1973 dan ook de Pulitzer prize voor nieuwsfotografie voor en het werd de World Press Photo of the Year. Op wiens foto ziet u de naakte en zwaar verbrande 9-jarige Kim Phuc weglopen van een napalmbombardement tijdens de Vietnamoorlog? Jaren later zou hij trouwens nog even het nieuws halen met de foto van een ander huilend en vaak even naakt meisje, maar die is net iets minder iconisch.

Toon de eerste letter
De eerste letter: U


Quizvraag Fauna 4899

En nu een echte dierenvraag. Geen fijne zomer dit jaar in Schellebelle, waar ze zowaar een muggenplaag over zich heen kregen. Het leek daar even het oude Egypte toen dit beestje zijn duivels ontbond. Door het lage water in het plaatselijke overstromingsbekken, konden deze onooglijk kleine steekvliegjes zich razendsnel voortplanten en de lokale bevolking teisteren. Maar hoe heet deze muggensoort, die ze in Suriname zowaar ‘mampieren’ noemen? Er zijn verschillende namen mogelijk, maar degene die u hier het best helpt is degene die ook voorkomt in een uitdrukking die zoveel betekent als ‘Er niks van snappen’.

Toon de eerste letter
De eerste letter: K


Quizvraag Geschiedenis 4895

Op zich een moeilijke vraag, want het palmares van deze Duitse verspringer is niet al te lang. 6 maal Duits kampioen verspringen, een tijdje Europees recordhouder en ocharme één medaille op de Olympische Spelen in die discipline. Maar wel in 1936, waardoor de man het podium mocht delen met deze Jesse Owens. Door de tips die hij aan Owens gaf tijdens de wedstrijd en de vriendschappelijke omgang erna, zou dat de Amerikaan nadien doen zeggen dat ‘al zijn medailles en bekers in het niet vielen bij de 24-karaats vriendschap die hij met de Duitser sloot onder het oog van der Führer’. Hoe heet deze atleet, die enkele jaren later in de Wehrmacht zou dienen en sneuvelde bij de landing op Sicilië?

Toon de eerste letter
De eerste letter: L


Quizvraag Geschiedenis 4891

Wij hebben Joke Schauvliege, maar als het op natuurbescherming op grote schaal gaat, is deze man mogelijk onovertroffen. De Amerikaan van Schotse oorsprong trok eind 19de eeuw-begin 20ste eeuw immers grote delen van de VS door, op zoek naar nog onontgonnen natuurgebied. Zijn focus lag daarbij op de Sierra Nevada en de Yosemite Valley. Hij was de drijvende kracht achter natuurbeschermingswetgeving, de stichter van één van de invloedrijkste milieuorganisaties (de Sierra Club) en hielp mee aan de oprichting van de Californische nationale parken Yosemite en Sequoia. Zijn lyrische verslagen over het leven in de natuur werden door miljoenen mensen gelezen en hij had invloed tot in het Witte Huis (hier ziet u hem met Theodore Roosevelt). Hoe heet deze man, van wie dit jaar een bundeling van zijn mooiste verhalen in het Nederlands verscheen: “In de wildernis. Tochten door Wisconsin, Nevada, Californië en Alaska.”?

Toon de eerste letter
De eerste letter: M


Quizvraag Aardrijkskunde 4890

In lijstjes met top-reisbestemmingen buiten de grote landen duikt deze havenstad de jongste jaren wel heel vaak op. De Montenegrijnse stad van zo’n 23.000 inwoners, gelegen aan de gelijknamige baai, is tevens UNESCO-werelderfgoed en staat onder meer bekend om haar vele kerken, die u kan vinden in het goed bewaard gebleven Middeleeuwse stadscentrum, de Stari Grad. Wanneer je er passeert, beklim dan zeker ook eens de heuvel naar het fort van Sveti Ivan, van waaruit je dit prachtige uitzicht hebt. Welke stad of baai?

Toon de eerste letter
De eerste letter: K